เทศกาลงานสงกรานต์ วันสงกรานต์ ประเพณีสงกรานต์ ประเพณีวันสงกรานต์ เทศกาลงานลอยกระทง วันลอยกระทง ประเพณีลอยกระทง ประเพณีวันลอยกระทง การทำบุญบ้าน งานบุญ การทำบุญขึ้นบ้านใหม่ ประเพณีกินเจ เทศกาลกินเจ งานประเพณีกินเจ งานกินเจ การกินเจ วันมาฆบูชา วันมาฆะบูชา วันวิสาขบูชา วันเข้าพรรษา วันออกพรรษา วันอาสาฬหบูชา วันสำคัญทางพุทธศาสนา การเวียนเทียน งานแห่เทียนพรรษา งานทอดผ้าป่า งานทอดกฐิน งานทอดกระถิน งานทอดกถิน งานกวนข้าวทิพย์
ประเพณีไทย ที่น่าศึกษา
รวมบทความจาก สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ
กลับไปหน้ารวมกระทู้
ประเพณีบุญบั้งไฟ อุดรธานี

รายละเอียด

บุญบั้งไฟ
ภาค ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
จังหวัด อุดรธานี


ช่วงเวลา บุญบั้งไฟที่ปรากฏในจังหวัดอุดรธานีนั้นนิยมประกอบพิธีกรรมกันในเดือนหกทางจันทรคติ
หรืออยู่ในช่วงเดือนพฤษภาคม-มิถุนายน ของทุกปี

ความสำคัญ
บุญบั้งไฟถือเป็นคติความเชื่อทางสังคมของชาวอุดรธานีและภาคอีสานทั่วไปที่วิถีชีวิตผูกพันกับธรรมชาติ
เนื่องจากชาวบ้านต้องทำการกสิกรรมเลี้ยงชีพเป็นส่วนใหญ่
จึงต้องการน้ำจากธรรมชาติเพื่อเพาะปลูกพืชผลของตนเองจึงได้มีความเชื่อสืบต่อกันมาว่า
เทพเจ้าที่ประทานน้ำให้แก่มนุษย์คือ "แถน"
บุญบั้งไฟ เป็นความเชื่อของคนอีสานในการขอฝนสืบต่อมา จากเรื่องพญาคันคาก
ผู้รบชนะพญาแถนและขอให้แถนบันดาลให้ฝนตกต้องตามฤดูกาล พญาแถนจึงบอกให้พญาคันคาก ว่าต้องการฝนเมื่อใด
ให้ส่งสัญญาณไปบอกด้วยการจุดบั้งไฟขึ้นฟ้าไป พญาแถนก็จะสั่งฝนลงมาให้ เมื่อถึงฤดูทำนาก็จะขอฝนมาทำนา
ก็ส่งสัญญาณบอกแถนด้วยการจุดบั้งไฟ
การจุดบั้งไฟจะทำกันในเดือนหก และจะทำหลังจากที่ทำพิธีเลี้ยงบ้านไปแล้ว

พิธีกรรม
โดยทั่วไปประเพณีการทำบุญบั้งไฟนั้นถือเป็นงานที่สนุกสนาน ความเชื่อในผีแถน
บั้งไฟทำด้วยท่อไม้บรรจุดินปืนโดยการอัดให้แน่น มีความยาวประมาณสองเมตร ใช้ลำไม้ไผ่ต่อหางให้ได้สัดส่วน
ก่อนนำบั้งไฟไปจุดต้องประดับตกแต่งให้เกิดความสวยงาม โดยใช้ลูกเอ้ผูกประกอบเข้าไป
ใช้กระดาษสีตัดให้เป็นลวดลายตกแต่งตามเลาบั้งไฟและส่วนหางอย่างวิจิตร
ส่วนหัวบั้งไฟทำเป็นรูปพญานาคตามคติความเชื่อเรื่องพญานาคให้น้ำ จากนั้นก็นำไปแห่รอบ ๆ
หมู่บ้านอย่างสนุกสนาน
การแห่บั้งไฟนั้นคนเฒ่าคนแก่และหนุ่มสาวจะร่ายรำไปตามจังหวะดนตรีพื้นบ้านอันเร้าใจ
โดยทั่วไปแล้วจะมีการร้องร่ายกาพย์เซิ้งที่บอกเล่าถึงประวัติความเป็นมาของบุญบั้งไฟ
ซึ่งกาพย์เซิ้งบั้งไฟเหล่านี้ปราชญ์ชาวบ้านได้ร่วมกันแต่งขึ้นเพื่อแสดงออกถึงความบันเทิงอย่างเต็มที่ก่อ
นที่จะได้ลงมือปฏิบัติภารกิจปักดำข้าวกล้าอันเป็นงานหนักในท้องทุ่งนาต่อไป
เมื่อแห่บั้งไฟมาถึงที่ซึ่งได้นัดหมายกันแล้วชาวบ้านก็จะรวมบั้ง
ไฟจากคุ้มต่าง ๆ เข้าด้วยกันแล้วจัดงานฉลองในคืนวันนั้น รุ่งขึ้นจึงจุดบั้งไฟ บั้งที่จุดก่อนเรียกว่า
"บั้งไฟเสี่ยง" เพื่อดูว่าปีนี้ฝนจะตกตามฤดูกาลหรือไม่ ถ้าบั้งไฟขึ้นดีแสดงว่าฝนจะดี
ถ้าไม่ขึ้นก็ตรงกันข้าม แล้วจากนั้นจึงจุดบั้งไฟแข่งซึ่งเป็นเรื่องที่ชาวบ้านมีความสนุกสนานกันมาก
มีการเล่นโคลนตมกันอย่างมอมแมมอีกด้วย

สาระ/คุณค่า
บุญบั้งไฟถือเป็นสาระของความสนุกสนานที่แฝงไว้ด้วยความเชื่อถือศรัทธาที่มีมาอย่างยาวนาน
กิจกรรมทั้งหมดของประเพณีนี้ได้ถ่ายทอดความรู้สึก ภูมิปัญญาของชุมชนในเรื่องเทคโนโลยีพื้นบ้าน
การเลือกไม้ไผ่มาทำบั้งไฟ การตัดไม้ไผ่โดยไม่เป็นอันตราย การบรรจุดินปืนลงกระบอกไม้ไผ่
ล้วนเป็นภูมิปัญญาที่สั่งสมสืบกันมา การตกแต่งบั้งไฟเป็นงานศิลปะ การเซิ้ง การรับลำ
และความเชื่อในผีแถน

โดย : Siamganesh IP : 118.172.74.3 [ 02/06/2011 , 23:51:37 ]



ร่วมส่งข่าวประชาสัมพันธ์ งานบุญ รูปภาพพระพิฆเนศและองค์เทพสวยๆ พร้อมระบุแหล่งที่มาของภาพ ข้อมูลสถานที่สักการะทั่วประเทศไทย และเรื่องราวดีๆ มาได้ที่ siamganesh@gmail.com สอบถามเรื่องวิธีการบูชาเทพก็ติดต่อมาได้เช่นกันครับ
อ่านเรื่องเทพเจ้าเพิ่มเติม
ความรู้เกี่ยวกับศาสนาพราหมณ์-ศาสนาฮินดู , พระพรหม , พระวิษณุ , พระศิวะ , พระราม , พระกฤษณะ , พญาครุฑ
พระแม่อุมาเทวี , พระแม่กาลี , พระแม่ทุรกา , พระตรีมูรติ , พระแม่ลักษมี , พระแม่สุรัสวดี , พระขันธกุมาร , พระหนุมาน
บทสวดมนต์บูชาพระพิฆเนศ วิธีบูชาพระพิฆเณศ พระคเนศ
วัดเทพมณเฑียร วัดเทพมณเทียร , เทวสถานโบสถ์พราหมณ์ ,วัดวิษณุ ยานนาวา , พิพิธภัณฑ์พระพิฆเนศ พิพิธภัณฑ์พระพิฆเณศ เชียงใหม่ , ศาลพระพิฆเนศห้วยขวาง พระพิฆเณศสี่แยกห้วยขวางรัชดาภิเษก, เสาชิงช้า ศาลากลางกรุงเทพ , พระพิฆเนศนครนายก, พระพิฆเนศฉะเชิงเทรา อุทยานพระพิฆเณศวร์ จ.ฉะเชิงเทรา
วัดพระศรีมหาอุมาเทวี สีลม วัดแขกสีลม , งานนวราตรี งานวัดแขก , มหาศิวะราตรี งานมหาศิวาราตรี พิธีมหาศิวราตรี
พระศิวะ (พระอิศวร)
มหาเทพแห่งการทำลาย ประทานอำนาจเหนือผู้อื่น ขจัดภัยพิบัติ ขจัดความเจ็บป่วยและสิ่งเลวร้าย มอบความสำเร็จในทุกการกระทำ
1. ตำนานพระศิวะ / 2. รูปลักษณ์ แห่งพระศิวะ / 3. เมล็ดรุทรักษะ น้ำตาพระศิวะ / 4. โคนนทิ พาหนะแห่งพระศิวะ /
5. ศิวะนาฏราช พระศิวะร่ายรำ / 6. ศิวลึงก์ สัญลักษณ์แทนองค์พระศิวะ / 7. คาถา บทสวดมนต์ บูชาพระศิวะ

ความรู้เรื่องการบูชาองค์เทพ / ปรัชญาอินเดีย ปรัชญาฮินดู ศาสนาพราหมณ์ ศาสนาฮินดู / พระราชพิธีตรียัมปวาย พระราชพิธีตรีปวาย โบสถ์พราหมณ์
พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ พระราชพิธีแรกนาขวัญ งานแรกนาขวัญ / กำหนดการวัดแขก วัดพระศรีมหาอุมาเทวี วัดแขกสีลม งานแห่วัดแขก
เทศกาลนวราตรี งานนวราตรีวัดแขก งานแห่พระแม่อุมา วัดแขกสีลม / พิธีบูชาเทพนพเคราะห์ วัดสุทัศน์ งานไหว้เทพนพเคราะห์ /
งานคเณศจตุรถี เทศกาลแห่พระพิฆเนศ พิธีคเนศจตุรถี งานแห่เคณศจตุรถี งานพระพิฆเนศ วันคเณศจตุรถี / ดีปาวาลี ดีปาวลี ดีปาวรี ดีปาวารี งานดีปาวารี งานพระแม่ลักษมี
พระพิฆเณศวร์ พระศิวะ พระพรหม พระวิษณุ ท้าวมหาพรหม พระตรีมูรติ พระแม่อุมาเทวี พระแม่กาลี พระแม่ทุรกา เจ้าแม่ทุรคา เจ้าแม่การี พระพิฆเนศวร์ พระแม่ลักษมี เจ้าแม่รัศมี พระแม่รัศมี พระแม่สรัสวดี เจ้าแม่สุรัสวดี สรัสวตี สุรัสวตี