Posts Tagged ‘พระพิคเนตร’

ตำนานพระพิฆเนศเสียงา

สำหรับสาเหตุที่ทำให้ พระพิฆเนศ มีชื่อว่า เอกทันตะ แปลว่าผู้มีงาเดียว นั้น ปรากฏในคัมภีร์ปุราณะซึ่งกล่าวว่า

เดิมพระพิฆเนศมี 2 งา แต่ครั้งหนึ่ง ปรศุราม ซึ่งเป็นอวตารปางหนึ่งของ พระวิษณุ (พระนารายณ์) ขึ้นไปเฝ้า พระศิวะ ที่เขาไกรลาส เวลานั้นพระศิวะบรรทมอยู่ พระพิฆเนศจึงห้ามมิให้ปรศุรามเข้าไป

ปรศุราม ซึ่งถือว่าตนเป็นคนโปรดของพระศิวะ จะเข้าไปให้ได้ จึงเกิดการวิวาทกันขึ้นกับพระพิฆเนศ ถึงขั้นรบกัน

พระพิฆเนศใช้งวงจับปรศุรามหมุนขว้างไป จนปรศุรามสลบ เมื่อปรศุรามปืนขึ้นมาจึงจับขวานซึ่งพระศิวะประทานให้ขว้างไปที่พระพิฆเณศวร พระพิฆเนศเห็นขวานก็จำได้ว่าเป็นขวานของพระศิวะประทานให้ จึงไม่ยอมต่อสู้เนื่องจากเป็นศาสตราวุธของพระบิดา แต่ก็ได้ก้มลงรับขวานด้วยงาข้างหนึ่ง งานั้นจึงหักไป Read more »

องค์พระพิฆเนศ มหาเทพที่มีผู้ศรัทธาสูงสุด

รูปพระพิฆเณศ
ภาพลักษณ์ของพระพิฆเนศ ขจรขจายไปทั่วตามวันเวลาที่ผ่านไปนานหลายศตวรรษ ในขณะที่รูปลักษณ์ที่ซับซ้อนก็ได้วิวัฒน์และสะท้อนให้เห็นรูปโฉมที่หลากหลายของเทพที่มีผู้ศรัทธาและรักใคร่มากที่สุดองค์นี้เป็นผลให้ทุกสิ่งทุกอย่าง ที่เป็นตัวแทนความศักดิ์สิทธิ์ของพระองค์มีกฎเข้มงวดในการบูชารูปลักษณ์หรือศิลปะศาสตร์ของพระองค์ มาตั้งแต่ครั้งโบราณซึ่งลูกรักเหล่านี้ล้วนสามารถบรรยายรายละเอียดคุณสมบัติของเทพองค์นี้ได้อย่างชัดเจนทั้งในส่วนที่เป็นภาพเขียนและประติมากรรม

ในตำนานเหล่านี้พระพิฆเนศทรงได้รับการบรรยายให้เป็นเทพที่มีพระวรกายเป็นมนุษย์และมีเศียรเป็นช้างยิ่งใหญ่ครั้งหนึ่งหากมีพระวรกายอ้วนท้วนจนสามารถมองเห็นพระอุระยนต์ออกมาเป็นรูปทรงกลม มีผิวพระวรกายเป็นสีแดงระเรื่อ พระหัตถ์และบ่อยครั้งก็งวง ทรงจับวัตถุที่มีความหมายเชิงสัญลักษณ์นานาชนิด เมื่อพระองค์ทรงประทับนั่งบนแท่นพระอาสน์พระบาทครั้งหนึ่งจะอยู่ในท่านั่งสมาธิ ส่วนอีกข้างจะวางบนแท่นรองพระบาทโดยมีอาหารนานาชนิดวันกระจายอยู่ตรงหน้าพระบาท หนูตัวหนึ่งนั่งอยู่ใกล้ใกล้ อาหารและเนยหน้ามองพระพักตร์ของพระองค์ดำกับขออนุญาตมีส่วนร่วมกับการกินอาหารเหล่านั้น Read more »

วัดวิษณุ ยานนาวา วัดฮินดูในประเทศไทย

วัดวิษณุ ยานนาวา

วัดวิษณุ ยานนาวา วัดฮินดูในกรุงเทพ

วัดวิษณุ ยานนาวา วัดฮินดูในกรุงเทพ

วัดวิษณุ ตั้งอยู่เลขที่ 96 ซ.เจริญราษฎร์ 3 (ซอยวัดปรก) แขวงทุ่งวัดดอน กรุงเทพฯ ก่อสร้างโดยสมาคมฮินดูธรรมสภา เป็น สมาคมทางศาสนาในองค์การศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ซึ่งก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2458 โดยชาวอุตตรประเทศจากประเทศอินเดีย หรือที่เรียกกันว่า “พวกยูพี” ที่เข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภาร ซึ่งชาวอุตตรประเทศนั้น เป็นชาวฮินดูที่นับถือพระวิษณุเป็นหลัก แต่เดิมที่ชาวอุตตรประเทศที่อาศัยอยู่ในประเทศไทย ได้ไปกระทำศาสนกิจต่างๆ ณ วัดพระศรีมหาอุมาเทวี (วัดแขก) ถนนสีลม

ต่อมาเมื่อมีชาวฮินดูจากอุตตรประเทศได้เข้ามาอยู่อาศัยในประเทศมากขึ้น จึงได้รวมตัวกันก่อตั้งสมาคมฮินดูธรรมสภา และแยกตัวออกมาสร้างเทวาลัยแห่งใหม่ขึ้น จากการเรี่ยไรรวบ รวมเงินกันได้จำนวนหนึ่ง จึงได้ซื้อที่ดินแปลงหนึ่งในซอยวัดปรก ด้วยเห็นว่าที่ดินบริเวณดังกล่าวมีราคาถูก และมีชาวอุตตรประเทศอาศัยอยู่ในเขตนั้นจำนวนมาก

สิ่งที่โดดเด่นของวัดวิษณุ และถือเป็นความภาคภูมิใจของชาวอุตตรประเทศผู้ร่วมใจกันสร้างวัดแห่งนี้ คือ วัดวิษณุ นับว่าเป็นวัดเดียวของศาสนาฮินดูในประเทศ ที่มีเทวรูปประดิษ ฐานอยู่มากที่สุดถึง 24 องค์ ว่ากันว่ามากที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เลยทีเดียว โดยบนชั้น 2 ของเทวาลัยหลัก ประกอบไปด้วยเทวรูปพระวิษณุ-พระลักษมี ซึ่งถือเป็นเทวรูปประธานของวัด พระราม-นางสีดา พระลักษมณ์ พระภรต พระศัตรุฆน์ ศรีหนุมานตอนแบกต้นสังกรณีตรีชวา พระกฤษณะ-นางราธา พระพิฆเนศ ขนาบด้วยรูปหินอ่อนขนาดเล็กของพระนางพุทธิและสิทธิ พระชายา เป็นต้น
Read more »

พระพิฆเณศ เทพแห่งศิลปะในคติของไทย

เหตุใดผู้เรียนศิลปะจึงบูชาพระพิฆเนศ

ganapati-QC32_l
พระพิฆเนศ หรือ พระพิฆเนศวร หรือ พระคเณศ หรือ พระวิฆเณศวร หรือ วิฆเนศ เป็นเทพในศาสนาฮินดูหรือพราหมณ์ เป็นเทพเจ้าแห่งความรอบรู้ เป็นผู้มีปัญญาเป็นเลิศ ปราดเปรื่องในศิลปวิทยาทุกแขนง เป็นเทพแห่งการขจัดอุปสรรคความขัดข้อง

ไมเคิล ไรท (Michael Wright) นักเขียนนักวิชาการผู้ล่วงลับ เขียนไว้ในหนังสือจากเครือมติชน ศิลปวัฒนธรรมฉบับพิเศษ “พระพิฆเนศ มหาเทพฮินดู ชมพูทวีป และอุษาคเนย์” ว่า คนไทยถือว่าพระพิฆเนศเป็นเทพองค์สำคัญในการประกอบพิธีกรรมต่างๆ คาดว่า รับมาจากศาสนาพราหมณ์ที่ถือพระพิฆเนศเป็นเทพองค์แรกที่ต้องบูชาก่อนเริ่มพิธีใดๆ

พระพิฆเนศอยู่คู่กับคนไทยมาช้านาน เห็นได้จากการพบรูปสลักพระพิฆเนศในเทวสถานตามเมืองต่างๆ ทั่วประเทศ

ตามตำนาน พระพิฆเนศวรเป็นโอรสของพระอิศวรและพระอุมาเทวี มีรูปกายเป็นมนุษย์ มีเศียรเป็นช้าง

ตำนานหนึ่งของพระพิฆเนศ คือ ปราชญ์ที่ใช้ งาส่วนที่หัก จาร หรือเขียนเรื่อง “มหาภารตยุทธ” วรรณคดีสำคัญของอินเดียโบราณลงในใบลาน ตามคำบอกเล่าของฤๅษีวยาสะ ทำให้ได้รับความเคารพนับถือในฐานะผู้ประสาทความรู้ทางอักษรศาสตร์

จึงเชื่อกันว่าเด็กหรือ ผู้ที่จะเริ่มเรียนหนังสือหรือจะเข้าสอบ ต้องไหว้พระพิฆเนศเสียก่อน
Read more »

ตำนานพระพิฆเนศวร เรื่องราวของพระพิฆเนศวร์

ตำนานพระพิฆเนศ เรื่องราวของพระพิฆเณศวร์

560141_304441089659021_1811796047_n
คอลัมน์พันธุ์แท้พระเครื่อง / ราม วัชรประดิษฐ์ / หนังสือพิมพ์ข่าวสด

คนไทยเรามีความคุ้นเคยกับบรรดาเทพทั้งหลายในศาสนาพราหมณ์หรือฮินดูมาช้านาน ถึงแม้ประเทศเราจะเรียกว่าเป็นเมืองพุทธ แต่ก็ไม่สามารถ ปฏิเสธได้ว่ายังมีความเชื่อเกี่ยวกับองค์ทวยเทพต่างๆ ด้วยเช่นกัน อิทธิพลของศาสนาพราหมณ์หรือคติฮินดูนั้น สถาปนาในสยามประเทศหรือดินแดนสุวรรณภูมิมาตั้งแต่สมัยขอมเรืองอำนาจ ต่อมาแม้ว่า “สุวรรณภูมิ” จะเป็นศูนย์รวมของอารยธรรมจากนานาประเทศ แต่ศาสนาที่มีความสำคัญและโดดเด่นที่สุดก็คือ ศาสนาพุทธ

ขณะเดียวกันคติความเชื่อในศาสนาฮินดูก็ยังคงเหนียวแน่นอยู่ในสังคม อันอาจกล่าวได้ว่าทั้งสองศาสนาต่างมีความแตกต่างมีเอกลักษณ์ของตนอย่างชัดเจน บางอย่างไปด้วยกันได้ และบางอย่างดูเหมือนจะขัดแย้งโดยสิ้นเชิง แต่อย่างไรก็ตามก็ยังคงมีความสัมพันธ์ในจิตใจคนและเป็นไปอย่างกลมกลืน

สมัยกรุงศรีอยุธยาลัทธิพราหมณ์ค่อนข้างมีความชัดเจนมาก ไม่ว่าจะเป็นชื่อ ราชธานี (อยุธยา) หรือพระนามของกษัตริย์ที่ขึ้นต้นด้วย สมเด็จพระรามาธิบดี อันเป็นปางหนึ่งใน “รามาวตาร” โดยเฉพาะอย่างยิ่งรัชสมัย สมเด็จพระนารายณ์มหาราช ซึ่งมีพระนามแสดงถึงการเป็นองค์อวตารของ พระวิษณุ อย่างชัดเจน มีการจัดพิธีตรียัมปวาย อันเป็นพิธีพราหมณ์ที่อัญเชิญมหาเทพลงมาตรวจสอบความมั่นคงของเมืองที่แสดงออกโดยการ “โล้ชิงช้า” โดยพราหมณ์ที่เรียกว่า “นาลิวัน”
Read more »

พระพิฆเนศในคัมภีร์อินเดียโบราณ

tumblr_mdic4qWGek1qhetxwo1_500
พระพิฆเนศในคัมภีร์โบราณ

คอลัมน์พันธุ์แท้พระเครื่อง / ราม วัชรประดิษฐ์ / นสพ.ข่าวสด

เรื่องราวขององค์พระพิฆเนศ จะปรากฏในวรรณกรรมโบราณของอินเดียที่กล่าวถึงเรื่องราว 5 ประการ อันได้แก่ การสร้างโลก, การทำลายล้างโลกและการสร้างโลกใหม่, กำเนิดของเทพเจ้าและมหาฤๅษีต่างๆ, การเริ่มต้นของพระมนูและยุคแห่งพระมนู และเรื่องราวประวัติของสุริยวงศ์กับจันทรวงศ์ เรารู้จักในชื่อ ‘คัมภีร์ปุราณะ’ แปลว่า เรื่องราวเก่าแก่ จัดเป็นงานวรรณกรรมอินเดียโบราณที่มีอายุตั้งแต่ปลายยุคพระเวท และยุคมหากาพย์เรื่อยมา

คัมภีร์ปุราณะ จะรจนาเรื่องราวของทวยเทพในคติความเชื่อของฮินดู โดยมีศูนย์กลางของเรื่องราวอยู่ที่ “ตรีมูรติ” แบ่งออกเป็น ‘มหาปุราณะ’ 18 เล่ม และแบ่งย่อยออกเป็น ‘อุปปุราณะ’ อีก 18 เล่ม เช่น วิษณุปุราณะ กล่าวถึงเรื่องราวของพระวิษณุ, อัคนิปุราณะ กล่าวถึงเรื่องราวของพระอัคนี, สกันทปุราณะ กล่าวถึงเรื่องราวของพระสกันทะ, ครุฑปุราณะ กล่าวถึงเรื่องราวของพญาครุฑ และคเณศปุราณะ กล่าวถึงเรื่องราวขององค์พระพิฆเนศ เป็นต้น
Read more »

พระคเณศมีงาเดียว

องค์พระพิฆเนศวร์
คอลัมน์ หน้าต่างศาสนา / หนังสือพิมพ์ข่าวสด

‘พระพิฆเณศวร์’ หรือบางแห่งเขียนว่า พระพิฆเนศ หรือ พระคเณศ เป็นเทพองค์หนึ่งในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ซึ่งคนไทยรู้จักกันดี ด้วยเชื่อว่าท่านเป็นเทพแห่งศิลปะความรู้ และความสำเร็จทั้งมวล

คนจึงนิยมกราบไหว้ท่าน เพื่อช่วยขจัดปัดเป่าอุปสรรคข้อขัดข้องต่างๆ รวมทั้งอำนวยความสำเร็จให้แก่กิจการทั้งหลายทั้งปวงด้วย

ส่วนสาเหตุที่พระคเณศมีเพียงงาเดียวนั้น เล่ากันว่า ถูกขวานของปรศุรามขว้างใส่

ซึ่งปรศุรามนี้ เป็นพราหมณ์ ซึ่งเป็นอวตารภาคหนึ่งของพระนารายณ์ และได้รับประทานขวานเพชรจากพระศิวะ ทำให้มีฤทธิ์เดชมาก ได้ใช้เทพศัตราวุธนี้ไปล้างแค้นแทนบิดามารดา รวมถึงไปปราบปรามเหล่ากษัตริย์ทั้งหลายจนสิ้นโลก
Read more »

ประวัติความเป็นมาองค์พระพิฆเนศ พระพิฆเนศวรบรมครูช้าง

ganesha-9
พระพิฆเนศวรบรมครูช้าง

ประวัติความเป็นมาองค์พระพิฆเนศ

พระพิฆเนศวร์ เทพเจ้าของฮินดู  เป็นโอรสของพระศิวะ มีกายเป็นมนุษย์ เศียรเป็นช้าง  เป็นเทพที่นิยมบูชากันมากที่สุดในบรรดาเทพฮินดูทั้งหลาย  เนื่องจากพระองค์เป็นเทพผู้ขจัดความขัดข้องและเป็นผู้อำนวยความสำเร็จให้แก่กิจการทั้งปวง  ชาวอินเดียเมื่อจะประกอบพิธีทางศาสนา  หรือศึกษาเล่าเรียนศิลปวิทยาจะต้องบูชาพระพิฆเนศวรร์ เสียก่อนเพื่อขอความสำเร็จในกิจการนั้น ๆ  การนับถือพระพิฆเนศวร์  ในประเทศอินเดียเริ่มปรากฏอย่างเด่นชัดในสมัยปุราณะ  (ประมาณ พ.ศ. 861-1190)  มีผู้สันนิษฐานว่ามีกำเนิดมาจากการเป็นเทพพื้นเมืองของชาวอินเดีย  ซึ่งมีการบูชาสัตว์เป็นลัทธิพื้นเมืองดั้งเดิม  มีการบูชาเทพที่มีเศียรเป็นสัตว์ต่าง ๆ  เป็นเทพประจำเผ่า  และเนื่องจากช้างเป็นสัตว์ที่ใหญ่ที่สุดในอินเดีย  พระพิฒเนศว์ที่มีเศียรเป็นช้างจึงได้รับยกย่องเป็นหัวหน้าของเทพที่มีเศียรเป็นสัตว์ทั้งหลาย
Read more »

การเจิมบินดิ ติลักษณ์ การเจิมหน้าผากของชาวอินเดีย ผู้บูชาองค์เทพ

บินดิ มีชื่อเรียกเยอะแยะ  เช่น ติกะ, พอททู (อันนี้เป็นภาษาเรียกของทมิฬ), ซินดูร์, ติลักษณ์, ติลักกัม, บินดิยา, กุมกุม ชื่อพวกนี้เรียกแตกต่างกันเพราะความแตกต่างกันของท้องถิ่น หรือ วัสดุที่นำมาใช้ บินดิ มีรากศัพท์มาจากภาษาสันสกฤต บางครั้งก็เรียกว่า บินดี ซึ่งแปลว่า จุด  ชาวอินเดียส่วนมากที่นับถือศาสนาฮินดู เชื่อว่า บินดิเป็นสัญลักณ์อันเป็นมงคล มากกว่าคิดถึงเรื่องความสวยความงาม โดยหญิงชาวฮินดูไม่ว่าจะเป็นเด็กหรือผู้ใหญ่ เค้าจะทำสัญลักษณ์นี้ไว้บริเวณระหว่างคิ้วทั้งสองข้าง  โดยส่วนมากจะใช้ผงซินดูร์ หรือ กุมกุม
Read more »

พิธีทุบมะพร้าว ในวันบูชาพระแม่อุมาเทวี วัดแขกสีลม

การทุบมะพร้าวเพื่อบูชาองค์เทพฮินดู

มะพร้าว ในภาษาสันสกฤตเรียกว่า Sriphala ซึ่งหมายถึง ผลไม้แห่งพระเจ้า ดังนั้นเราจึงเห็นชาวอินเดียนิยมถวายมะพร้าวเป็นลูกๆ เพื่อเป็นของบูชาเทพเจ้าในศาสนาฮินดู นอกจากนั้นมะพร้าวยังมีบทบาทสำคัญในพิธีกรรมต่างๆ ของทุกศาสนาไม่ว่าจะเป็นงานแต่งงาน ขึ้นบ้านใหม่ ฉลองรถใหม่ สร้างสะพานใหม่ เปิดตัวหนังเรื่องใหม่ พิธีเปิดประชุมสัมมนาต่ีางๆ เป็นต้น
Read more »

. . . . . . . . .