เมื่อ 80 ปีที่ผ่านมา ในเทศกาลวิชัยทศมี ปี พ.ศ. 2468 หนึ่งในวันสำคัญของ ศาสนิกชนชาวฮินดู ชาวภารตะ (ชาวอินเดีย) ในประเทศไทย ได้ถือเป็นวันอุดมฤกษ์อันสำคัญ จึงพร้อมใจกันจัดตั้งสมาคมเพื่อรวมใจชาวภารตะให้เป็นหนึ่ง ณ อาคารเล็ก ๆ หลังหนึ่งในย่านหลังวังบูรพา (ใกล้โบสถ์พราหมณ์ เสาชิงช้า) ในนาม "ฮินดูสภา" ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนเป็น "สมาคมฮินดูสมาช" จนถึงปัจจุบัน

กิจกรรมของสมาคมฯ ได้ขยายตัวอย่างต่อเนื่อง นับจากวันก่อตั้งอาคารที่ทำการคูหาเดียวในหลังวังบูรพา ต้องขยับขยายเป็น 3 คูหาติดต่อกันในเวลาต่อมา และด้วยเห็นความสำคัญต้องการสนับสนุนการศึกษา ของเหล่าเยาวชนของชาติ จึงได้จัดตั้ง "โรงเรียนภารตวิทยาลัย" ขึ้นในบริเวณเดียวกัน

ในการก่อสร้างอาคารสมาคมฮินดูสมาช และ โรงเรียนภารตวิทยาลัยแล้ว จึงได้ทำการก่อสร้าง โบสถ์เทพมณเฑียร ขึ้น และได้อัญเชิญเทวปฏิมา ของพระผู้เป็นเจ้าและเทพยดา อันเป็นที่เคารพสักการะของชาวฮินดู มาจากประเทศอินเดีย (พร้อมกับแผ่นหินอ่อนแกะสลักทั้งหมด) และอัญเชิญดินศักดิ์สิทธิ์จากพุทธสังเวชนียสถานที่สำคัญ 4 แห่ง อันได้แก่ ลุมพินี (สถานที่ประสูติ) พุทธคยา (สถานที่ตรัสรู้) สารนาถ (สถานที่แสดงปฐมเทศนา) และ กุสินารา (สถานที่ปรินิพพาน) พร้อมกันนี้ได้อัญเชิญน้ำจากแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ต่างๆ ในอินเดีย เช่น แม่น้ำคงคา แม่น้ำยมุนา และ แม่น้ำสุรัสวดี ฯลฯ มารวมกันและนำมาประดิษฐานไว้ ณ โบสถ์เทพมณเฑียรแห่งนี้ เพื่อเป็นที่สักการะของเหล่าศาสนิกชนทั้งหลาย โดยสมาคมฯ ได้จัด พิธีเฉลิมฉลองการเปิดโบสถ์เทพมณเฑียรแห่งนี้อย่างยิ่งใหญ่ ในวันที่ 11 มิถุนายน 2512 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้ทรงพระมหากรุณาธิคุณ เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเป็นองค์ประธานในพิธี

"วัดเทพมณเฑียร" มีเทวรูปหินอ่อนประดิษฐานอยู่หลายองค์ด้วยกัน โดยมี พระวิษณุ และ พระแม่ลักษมี เป็นองค์ประธาน เทวรูปองค์อื่นๆ ก็มีอาทิ
พระพรหม ผู้สร้างโลก ดูงดงามอ่อนช้อยในศิลปะแบบอินเดียเหนือ
พระแม่ทุรคา สัญลักษณ์แห่งความเข้มแข็งและความมีอำนาจ
พระพุทธเจ้า ชาวพราหมณ์ฮินดูถือว่าเป็นอวตารปางที่เก้าของพระนารายณ์ สัญลักษณ์แห่งความไม่เบียดเบียน (อหิงสา)
พระราม และ ภควดีสีดา (พระแม่สีดา) พระรามเป็นอวตารปางที่เจ็ดของพระวิษณุ
พระกฤษณะและชายา อีกอวตารหนึ่งของพระวิษณุนารายณ์
พระหนุมาน อวตารของพระศิวะ เพื่อคุ้มครองดูแลพระราม
พระแม่ลักษมี มหาเทวีผู้ยิ่งใหญ่ สัญลักษณ์แห่งความงามการรักษาความดี พระพิฆเนศวร (พระคเณศ) โอรสของพระอิศวรและพระแม่อุมา และยังมีอีกหลายองค์ที่ชาวฮินดูและชาวไทยให้ความเคารพนับถือ

พิธีกรรมภายในวัดเทพมณเฑียรในแต่ละวัน เรียกว่า "พิธีอารตี" จะมีการจัดพิธีบูชาประจำวัน ตั้งแต่ 06.00-08.00 น. (ในวันอาทิตย์ มีจนถึง 10.00 น. หรือ 11.30 น.) และตอนเย็นตั้งแต่เวลา 18.30-19.30 น. ทุกๆ วัน ใครมีศรัทธาก็มาเข้าร่วมพิธีกรรมได้โดยไม่ต้องขออนุญาต แต่ถ้านอกเวลาดังกล่าวนี้ต้องแจ้งขออนุญาตและนัดเวลาไว้ล่วงหน้า

ในด้านวิทยาศาสตร์ยังพิสูจน์ไม่ได้ว่าน้ำนมหายไปได้อย่างไร โดยไม่ทิ้งร่องรอยหรือคราบใดๆ ไว้ แต่ในด้านศาสนา มีคำอธิบายจากท่านเจ้าอาวาสวัดเทพมณเฑียรในขณะนั้นว่า ผู้คนในยุคปัจจุบันเริ่มเหินห่างจากสิ่งศักดิ์สิทธิ์ บางคนก็ไม่เชื่อถือ ไม่มีศรัทธาต่อเทพเจ้าอีกต่อไป ท่านจึงลงมาเตือนเพื่อบอกว่า สิ่งศักดิ์สิทธิ์นั้นมีอยู่จริง และไม่อาจลบหลู่ดูหมิ่นได้!!

สมาคมฮินดูสมาช และ วัดเทพมณเฑียร ได้ร่วมในกิจกรรมสาธารณประโยชน์ทั่วไป ทั้งของรัฐบาลและประชาชนอยู่เสมอ อาทิ

- สร้างอาคารเรียน 10 หลัง ให้แก่โรงเรียนในถิ่นทุรกันดาร เช่นที่ จังหวัดเลย สระแก้ว นครพนม และสกลนคร

- ถวายผ้าพระกฐินพระราชทาน ณ พระอารามหลวงเป็นประจำทุกๆ ปี จนถึงปัจจุบัน

- บริจาคโลหิตเพื่อถวายเป็นพระราชกุศลฯ แด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ และสมเด็จพระนางเจ้าฯ

- ให้ทุนการศึกษาแก่นิสิตนักศึกษาในมหาวิทยาลัยต่างๆ เป็นประจำทุกปี อาทิ เช่น จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ รวมทั้งให้ทุนการศึกษาแก่นักเรียนโรงเรียนภารตวิทยาลัยเป็นประจำทุกปี

- ออกหน่วยบรรเทาสาธารณภัยของสมาคมฯ เพื่อช่วยเหลือราษฏรที่ประสบสาธารณภัยในถิ่นทุรกันดาร เช่น ภัยหนาวจัด อุทกภัย ฯลฯ โดยการแจกข้าวสาร อาหารแห้ง หรือผ้าห่มกันหนาว ฯลฯ

- บริจาคเงินช่วยเหลือผ่านหน่วยงานราชการ อาทิ กรมประชาสงเคราะห์ กรมการศาสนา สภาสังคมสงเคราะห์ฯ และสภากาชาดไทย บริจาคเพื่อสมทบโครงการจักษุศัลยกรรม เพื่อช่วยเหลือผู้ยากไร้

- จัดหน่วยแพทย์เคลื่อนที่ร่วมกับคณะแพทย์ จากมูลนิธิพุทธเอนกประสงค์นนทบุรี โรงพยาบาลศิริราช โรงพยาบาลรามาธิบดี โรงพยาบาลเด็ก โรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อน และโรงเรียนฝึกอาชีพกรุงเทพมหานคร ฯลฯ

- ร่วมมือกับหน่วยงานทางการแพทย์ ให้บริการตรวจรักษา แจกยาฟรี ให้กับราษฏรในถิ่นทุรกันดารห่างไกลความเจริญ เป็นประจำ

- โรงเรียนภารตวิทยาลัย ได้ยืนหยัดในฐานะสถาบันที่สร้างเยาวชน อันเป็นอนาคตของชาติมายาวนาน สร้างบุคคลสำคัญในสังคมที่ได้รับความสำเร็จเพื่อสร้างประโยชน์ให้กับประเทศชาติเป็นจำนวนมาก

ขอขอบคุณ : ข่าวสด / มติชน / Sriganapati.com